Nieuws

Lezing Mireille Naturel: “Proust, Fromentin et la Hollande”

Graag nodigen wij u uit voor de bijeenkomst van de Marcel Proust Vereniging op zaterdag 8 juni. Mireille Naturel, gastredacteur van Marcel Proust Aujourd’hui-XVIII, zal een lezing houden over Proust en Fromentin, gevolgd door de presentatie van dit themanummer van MPA: ‘Proust à l’étranger’.

Het programma van de middag ziet er als volgt uit:

14.30 – 15.00                    Welkom

15.00 – 16.00                    Lezing door Mireille Naturel

16.00 – 16.30                    Presentatie MPA-XVIII                       

Locatie: Universiteitsbibliotheek, Doelenzaal, Singel 425, Amsterdam

Toegang voor niet-leden:  € 10.

Na afloop is er gelegenheid om iets te drinken aan de tafel van de MPV in Café Luxembourg, Spui 24, 1012 XA Amsterdam. Consumpties graag voor eigen rekening.

De lezing

Mireille NATUREL

PROUST, FROMENTIN ET LA HOLLANDE : une initiation esthétique

La Hollande a été associée par la critique proustienne à la femme et à l’art, grâce à Maria/Albertine d’une part, à la Vue de Delft de Vermeer, d’autre part. Pour accomplir son voyage en Hollande, avec son ami Bertrand Fénelon, Marcel Proust a acheté Les Maîtres d’autrefois d’Eugène Fromentin. Ce dernier est surtout connu comme peintre et écrivain orientaliste et, à ce titre aussi, il a influencé l’auteur de la Recherche. Nous voudrions tenter de cerner le rôle véritable qu’a joué Fromentin pour Proust, un Maître en matière d’écriture autant qu’en matière d’esthétique, en parallèle avec Ruskin, l’auteur de La Bible d’Amiens.

La conférence sera accompagnée d’un diaporama.

Mireille NATUREL, maître de conférences-HDR émérite à l’université de la Sorbonne nouvelle, a commencé sa carrière à l’étranger. Elle a consacré de nombreux ouvrages et articles à l’auteur de la Recherche, dont Proust et Flaubert : un secret d’écriture, publié chez Rodopi (1999, rééd. 2007). Elle est également l’auteur de Marcel Proust, l’arche et la colombe (Michel Lafon, 2012, rééd. 2022). Elle a exercé différentes fonctions au sein de la Société des Amis de Marcel Proust et des Amis de Combray, dont la direction du Bulletin Marcel Proust. Elle est maintenant Présidente de l’ARIPIC (Association des Rencontres internationales proustiennes d’Illiers-Combray).

Proustdag in Huis De Pinto 28-04-24

Cultureel en literair centrum Huis De Pinto organiseert op zondag 28 april zijn jaarlijkse Marcel Proustdag met lezingen en een film. Wees er snel bij, kaartjes zijn altijd snel uitverkocht.

Om 11:00 uur geeft Annelies Schulte Nordholt een lezing over ‘Marcel Proust en het Bretonse landschap’ en om 12:00 uur spreekt Nell de Hullu-Van Doeselaar over ‘Marcel Proust en de medische wetenschap in de Belle Epoque. Het dossier Cottard’.

Om 13:30 uur vertonen we een film uit de Proust TV-serie “A la recherche du temps perdu” van Nina Companeez uit 2011. Anders dan de indrukwekkende Proust-verfilmingen van Raoul Ruiz, Volker Schlöndorf en Chantal Akerman, heeft Companeez niet geprobeerd om de diepgaande zoektocht van Proust en zijn verteller of de metafysische betekenis van de Recherche in beeld te brengen maar om speels over al die geschiedenissen over liefde, jaloezie en dood uit Op zoek naar de verloren tijd te varen en de filmliefhebbers te laten genieten van het spelplezier, de aankleding, de verhalen en de social talks uit de tijd van de Belle Epoque. En in die zin werd de serie door velen lovend ontvangen.

Fransgesproken met Nederlandse ondertiteling. Korte inleiding door Anja-Hélène van Zandwijk.

Locatie: Huis de Pinto, Sint Antoniesbreestraat 69, 1011 HB Amsterdam.

Voor reservering/kaartjes klik hier.

En bezoek voor informatie de website van Huis De Pinto.

Lezing Pim Ligtvoet en ALV

Graag nodigen wij u uit voor een bijeenkomst van de Marcel Proust Vereniging op zaterdag 6 april.

Locatie: Universiteitsbibliotheek, Doelenzaal, Singel 425, Amsterdam.

Programma:

13.30 – 14.00 Welkom
14.00 – 14 45 Algemene Ledenvergadering
14.45 – 15.15 Pauze
15.15 – 16.00 Lezing Pim Ligtvoet: Proust kon niet goed zonder Hebreeuws
16.00 – 16.30 Discussie
16.30 – 18.00 Drankjes in Luxembourg

Toegang voor niet-leden: € 10

Pim Ligtvoet over de lezing: Proust kon niet goed zonder Hebreeuws
Onder deze titel wil ik vooral twee vragen behandelen.
Hoeveel Hebreeuws of Jiddisch komt er voor in Op zoek naar de verloren tijd? En: werd de hoofdpersoon van de roman in zijn jeugd door zijn oudoom misbruikt? De twee vragen hangen samen omdat Hebreeuws en Jiddisch een rol spelen bij het veronderstelde misbruik. De twee vragen worden ook verbonden door het specifiek Proustiaanse thema van de herinnering. Herinneringen aan een deels joodse jeugd kunnen minder welkom worden en duiken dan onder. De sabbat verdwijnt maar komt terug als een merkwaardig enthousiasme voor de zaterdag. De Bijbelse stad Sodom wordt verwoest vanwege homoseksueel gedrag, maar in overeenstemming met de joodse exegese zet Proust eerst een van de stadspoorten open. Hebreeuws is nodig om trouw te kunnen blijven aan zichzelf.

Over de spreker
Pim Ligtvoet (1947) studeerde in 1983 cum laude af aan de Katholieke Theologische Hogeschool Amsterdam. Hij was werkzaam als vicaris Nederlandse oecumenische gemeente Berlijn, studentenpastor Maastricht, arbeidspastor Zaanstreek, sociaal-cultureel adviseur provincie Noord-Holland.
Publicaties: Ik heb een heel tijdje niets van me laten horen. Joden in de Zaanstreek (1940-1945) (2007); ‘Een vondst van de schepper’. Avonturen met geloof en homoseksualiteit (2012), In de schaduw van de oorlog. In de polders van Amsterdam Nieuw West (2015). Over Proust: ‘Théodore’; Bulletin Marcel Proust Vereniging nr. 9 (2019): ‘Het correct vertalen van geloof en seks bij Proust’, idem nr. 10 (2021): ‘Soms schreef Proust Hebreeuws’, idem nr. 11 (2023). ‘Liefdesavonturen bij Proust’, Filter,Tijdschrift over vertalen, september 2022 (29/3). Pim Ligtvoet heeft ook een leesgroep Proust en een van zijn stellingen is: ‘Je moet Proust lezen zoals je de Bijbel leest’. Van die opvatting zal ook zijn lezing getuigen.

Leesgroep Marcel Proust Online gaat verder in 2024

Organisator Jan Nekkers nodigt leden van de vereniging uit om deel te nemen aan het vervolg van de leesgroep Marcel Proust:

De Proust-leesclub zal na de reeks van afgelopen najaar (Swanns kant op) het programma vervolgen met de lectuur van deel 2: In de schaduw van de meisjes in bloei (uitgave Bezige Bij in de vertaling van Philippe Noble en Désirée Schyns). Ook deze keer worden we op inspirerende wijze begeleid door Sjef Houppermans.

We kunnen helaas niet meer terecht bij de OBA vanwege een beleidswijziging aldaar voor leesgroepen. Daarom is onze nieuwe plaats van bijeenkomst het kantoor van Futureconsult (het bedrijf van Jan Nekkers) op de Cruquiuskade 309 te Amsterdam.

Het kantoor is met het openbaar vervoer goed bereikbaar met bus 22 vanaf het Centraal Station: uitstappen voor de deur bij halte Funenpark. Automobilisten kunnen op zondag gratis parkeren op het Veemarkt-terrein (routeplanner Veemarkt 40, 1019 DD), drie minuten lopen naar de Cruquiuskade. Via de Piet-Hein tunnel ben je zo op het Veemarkt-terrein. Los daarvan is de koffie gratis en van goede kwaliteit.

We hebben in overleg met Sjef Houppermans de volgende data gepland op de zondagmorgen van 10.30 uur tot 12.30 uur (inclusief het aantal te lezen pagina’s):

• 28 januari pag 27-100
• 11 februari pag 100-200
• 25 februari pag 200-300
• 10 maart pag 300-400
• 24 maart pag 400-500
• 7 april pag 500-600
• 21 april pag 600-672

De leesgroep zal wederom ook digitaal te volgen zijn. We maken van iedere bijeenkomst een podcast, zodat je ook achteraf kunt beluisteren wat er besproken is.

De kosten voor deelname aan de leesgroep bedragen 225 Euro. Graag dit bedrag overmaken op rekening NL78ABNA0453088872 tnv. J.A. Nekkers onder vermelding van ‘Proust deel 2’.

Wij hopen naast de vaste groep nog nieuwe deelnemers te mogen verwelkomen en verheugen ons op de inzichten en inspiratie die de bespreking van de lectuur ons zal bieden.

Met vriendelijke groet, mede namens Johan Veen

Met vriendelijke groet
Jan Nekkers
0654908944

Film Les intermittences du coeur

Zaterdag 25 november 2023 – 14:30-16:30

Programma
14.00 – 14.30 Welkom
14.30 – 15.30 Film (met toelichting)
15.30 – 16.00 Pauze
16.00 – 16:30 Presentatie van het nieuwe  Bulletin 11 van de Marcel Proust Vereniging

Na afloop is er gelegenheid om iets te drinken aan de tafel van de MPV in Café Luxembourg, Spui 24, 1012 XA Amsterdam. Wel wordt u verzocht uw consumpties af te rekenen bij de penningmeester.

Plaats: Universiteitsbibliotheek, Doelenzaal, Singel 425, 1012 WP Amsterdam
Entree: vrij voor partners/vrienden/introducés/belangstellenden
Organisatie: Marcel Proust Vereniging (www.marcelproust.nl)
Contact: Nell de Hullu-van Doeselaer: info@marcelproust.nl

De film
Roland Petit (1924-2011) was  een Frans choreograaf en balletdanser. Petit kreeg zijn balletopleiding bij de Parijse Opéra National en werd bekend door zijn creatieve choreografieën. Hij maakte meer dan 150 balletten.
Het ballet Les intermittences du coeur beleefde zijn première in 1974. Petit koos als naam voor zijn choreografie de titel die Proust aanvankelijk aan de Recherche wilde geven en die hij later gebruikte voor de scene in Sodom en Gomorra waarin de jonge held, als hij voor de tweede keer in Balbec komt, overrompeld wordt door verdriet bij de herinnering aan zijn grootmoeder. Zij hield hem tijdens zijn eerste verblijf in het Grand-Hôtel gezelschap, maar is in de tussentijd overleden. Hij realiseert zich ook dat hij lang niet aan haar gedacht heeft en voelt zich schuldig over dit ‘tussentijdse zwijgen van het hart’. De muziek waarop Petit zijn choreografie schreef, weerspiegelt de voorkeuren van Proust − Beethoven, Debussy, Fauré, Franck, Hahn, Saint-Saëns en Wagner.

Presentatie Bulletin van de Marcel Proust Vereniging
De Recherche is een nooit opdrogende bron van vragen. Wie was toch die Oost-Europese koning Theodosius die een staatsbezoek aan Parijs bracht, en wie stond er model voor de zich uitsluitend in kanselarijtaal uitdrukkende diplomaat Norpois? Waarom toont Proust zich in zijn roman zo gebrand op de medische stand? Hoe Joods was Proust nu eigenlijk en waarom onderhield hij als ‘vurig dreyfusard’ betrekkingen met fel antisemitische auteurs als Barrès, Maurras en Léon Daudet? Waarom spreekt hij in de Recherche soms Hebreeuws? Waarom is het zo moeilijk zijn werk adequaat  te vertalen? En was de auto waardoor de verteller op de binnenplaats van de Guermantes bijna omver werd gereden, nog electrisch of had hij al een benzinemotor?
Op deze en andere vragen hebben de auteurs van dit elfde nummer van het Bulletin antwoord proberen te geven. Hoe? Tijdens de presentatie zal alvast een tipje van de sluier worden opgelicht.

 

Lezing door Ieme van der Poel: “Waar bleef het geitje van Robert? Biografie en fictie in de Recherche”

Zaterdag 7 oktober 2023 – 14:30-16:00

Programma
14.00 – 14.30 Welkom
14.30 – 15.30 Lezing door Ieme van der Poel
15.30 – 16.00 Discussie
16.00 – 17:00 Na afloop is er gelegenheid om iets te drinken aan de tafel van de MPV in Café Luxembourg, Spui 24, 1012 XA Amsterdam. Wel wordt u verzocht uw consumpties af te rekenen bij de penningmeester.

Plaats: Universiteitsbibliotheek, Doelenzaal, Singel 425, 1012 WP Amsterdam
Entree: 10 € (te voldoen bij de ingang, reservering niet nodig)
Organisatie: Marcel Proust Vereniging (www.marcelproust.nl)
Contact : Nell de Hullu-van Doeselaer: info@marcelproust.nl

De lezing
Waar bleef het geitje van Robert?
Biografie en fictie in de Recherche

Sinds de dood van Marcel Proust is er een niet aflatende stroom van herinneringen aan de schrijver verschenen in de vorm van nagelaten correspondentie en memoires. Getuige de publicatie, in 2022, van de recent teruggevonden brieven van de schrijver aan een schoolvriend, de bankier en bibliofiel Horace Finaly (1871-1945), is deze bron nog steeds niet opgedroogd. Daarnaast beschikken we sinds 2021 over De vijfenzeventig bladen, die worden beschouwd als de oerversie van de Recherche.

Aan de hand van deze en andere getuigenissen, alsmede van het autobiografische materiaal dat inmiddels voorhanden is, zal ik nader ingaan op de fascinerende wisselwerking tussen fictie en historische werkelijkheid in Op zoek naar de verleden tijd. Zo werpt de vriendschap tussen Proust en Finaly mogelijk een nieuw licht op de creatie van Bloch en diens uitgebreide, joodse familie op het strand van Balbec en daarmee ook op de recente discussie over het vermeende antisemitisme van de schrijver. Daarnaast zal ook een verband worden gelegd tussen Prousts schrijverschap en het werk van diens tijdgenoot, de schilder Fernand Léger. Tenslotte verdiepen we ons in de vraag waarom het geitje van Robert, de jongere broer van Proust, uit de roman moest verdwijnen en hoe het zit met het dierenleed dat mogelijk schuilging onder het aller charmantste zomerhoedje van Albertine.

De spreekster
Ieme van der Poel is emeritus hoogleraar Franse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Onlangs publiceerde zij De tijdmachine van Marcel Proust (De Bezige Bij, 2022) en New Literary Voices of the Moroccan Diaspora (Liverpool University Press, 2022).